Chuyên gia Mỹ lo Trump sẽ phá kết quả bầu cử nếu ông thua - VnExpress

Tỷ phú Trump được cho là thể hiện tốt trong phần đầu cuộc tranh cãi. Ảnh: WSJ

"Trong mọi trường phù hợp, ứng viên tổng thống không thắng cử luôn bằng lòng thua cuộc và đồng ý thích hợp tác với người thành công. Truyền thống đó có tầm quan trọng hoành tráng, việc từ chối cam đoan rất nguy nan cho tổ quốc", Phó giáo sư Dan Cassino, Đại học Fairleigh Dickinson, Mỹ, bình chọn khi trao đổi với VnExpress.

Trong tranh luận trực tiếp lần thứ ba với bà Hillary Clinton, khi người dẫn chương trình hỏi ông có chấp nhận kết quả bầu cử hay không, tỷ phú Trump đã cong vắt và không đưa ra câu giải đáp.

"Tới thời điểm đó, tôi sẽ xem xét. Những gì tôi nhận ra thật tồi tệ, truyền thông cũng tồi tệ. Họ đầu độc tâm khảm của cử tri nhưng không may cho họ cử tri đã nhìn thấu đông đảo", ông Trump nói.

Khi người yếu tố phối tiếp diễn dồn ép đi vào trọng tâm, tỷ phú cho hay "Đến lúc đó tôi sẽ nói... Tôi sẽ để quần chúng chờ trong hoảng sợ".

Theo chuyên gia Cassino, tỷ phú Mỹ tới với cuộc tranh cãi cuối cùng với tâm thế phải vượt lên được thử thách gian truân: phải giành lại được một vài cử tri không nghiêng hẳn về bên nào và các thành viên đảng Cộng hòa đã quay lưng sau khi ông buộc tội bầu cử bị điều đình và có thủ đoạn của truyền thông.

Ông Trump đã làm tốt nhiệm vụ này trong 30 phút đầu tiên của cuộc tranh cãi, nói về quan niệm của đảng Cộng hòa với các nhân tố như giữ vững súng và phá thai, thậm chí ngôn ngữ của ông còn sinh động hơn so với các chính trị gia thường xuyên trao đổi điều. 

Thế nhưng, theo ông Cassino, những lợi thế của ông Trump ở phần đầu tranh biện không có phổ biến ý nghĩa. Các tranh cãi có tầm cần thiết không chỉ vì những gì được nói ra, mà vì đoạn clip nào sẽ ào ạt trên các báo ngày hôm sau.

"Nhì đoạn clip chúng ta có thể thấy tràn ngập sau cuộc tranh luận là khi ông Trump gọi bà Clinton là "mụ thiếu nữ xấu xa" và đoạn ông chối từ chắc chắn ưng ý kết của bầu cử nếu ông thua. Phát ngôn của ông Trump sẽ làm cho ông khó giành được lá phiếu của những thiếu nữ ở khu vực ngoại ô", Cassino đự đoán.

Nhận xét về không khí cuộc tranh luận giữa nhị người tìm việc hôm nay, Tấn sĩ Chris Haynes, Đại học New Haven, biểu đạt nó là câu chuyện có nhì phần rõ rệt. Trong nửa đầu, tỷ phú Trump biểu lộ được điểm mạnh, tương đối tỉnh bơ và cử chỉ của ông "lên gân dần" khi nói về vấn đề người nước ngoài vào định cư tại đất nước nhà. Đến lúc tranh cãi liên quan đến Tổng thống Nga Vladimir Putin và các tài liệu do Wikileaks công bố, ông Trump trở thành tức giận, liên tiếp ngắt lời đối phương và khởi đầu mất đi sự kiềm chế giễu. Hình như đó, trong suốt cuộc tranh biện, cựu ngoại trưởng Clinton tỏ ra tương đối tĩnh tâm, vững vàng và để mọi việc trong tầm kiểm soát. 

Tuy thế, ông Haynes cho hay những người ủng hộ Trump vẫn sẽ mến mộ cách thức thể hiện của ông và những người ủng hộ bà Clinton cũng thương yêu bà. 

"Dường như người Mỹ có thể bất đồng với nhau một cách thức kịch liệt về lựa chọn tổng thống của họ, nhưng hồ hết có thể thở phào rằng cuộc bầu cử này phần lớn sắp xong xuôi", Haynes nói.

Giáo sư Brian Gaines, chuyên gia tại University of Illinois, cho biết ông Trump đã bộc lộ tương đối tốt trong cuộc tranh luận, nhưng chưa đủ để đuổi kịp kẻ địch. Có thể tỷ phú Mỹ không bị phản đối thêm nhưng cũng không giành lại được các cử tri đã đánh mất. Trong những tuần còn lại, trước ngày bầu cử, có thể cử tri Mỹ sẽ niềm nở đến các vấn đề như thương mại, an toàn, nhập cư, Syria. 

Nhắc lại thời điểm năm 2012, khi Tổng thống đương thứ Obama thắng cử lần nhị, Phó giáo sư Cassino cho nhân thức ông Trump khi đó đã "gây bão" trên Twitter, kêu gọi chấp hành cuộc cách mạng tàn phá kết quả bầu cử. Tỷ phú phản ứng rất khốc liệt trước sự thất bại của ứng cử viên đảng Cộng hoà khi đó là Mitt Romney, thậm chí kêu gọi người dân biểu tình ở Washington.

"Tôi không nhân thức bức xúc của ông Trump sẽ thế nào nếu như ông thua cuộc. Giả dụ một ứng cử viên tổng thống nói với người ủng hộ bản thân rằng không chấp thuận kết quả bầu cử, hoặc tân tổng thống không hợp lí, có thể dẫn tới những khó khăn chính trị, thậm chí là bạo lực", Cassino giãi bày khiếp sợ.

Việt Anh

Xem tại: tin tong hop