Chương trình môn Toán sẽ giải quyết việc 'học vất vả song không để khiến gì' - VnExpress

GS Đỗ Đức Thái, chủ biên chương trình môn Toán trong Chương trình giáo dục phổ thông mới, chia sẻ phổ thông đổi mới về môn học.

- Chương trình môn Toán mới được xây đắp trên ý kiến thế nào, thưa giáo sư?

- Chương trình môn Toán mới được ban biên soạn thảo xây dựng trên phương châm 10 chữ: Tinh giản, thiết thực, văn minh và khơi nguồn thông minh. Nội dung phải tinh giản, phản chiếu những giá trị mấu chốt, nền móng của văn hóa toán học. Đây là nội dung nhất quyết phải được đề cập trong nhà trường phổ biến, phản ảnh ý định nắm bắt nhân thức thế giới cũng như hứng thú, sở thích của người học.

GS Đỗ Đức Thái, chủ biên chương trình môn Toán mới. Ảnh: Quỳnh Trang.

Chương trình chú trọng tính Áp dụng thiết thực, gắn kết với đời sống thực tế và các môn học khác. Toán học gắn với xu hướng tạo ra tân tiến của kinh tế, khoa học, đời sống thị trấn hội và những trắc trở cần thiết có tính thế giới như chuyển đổi khí hậu, sản xuất bền vững, giáo dục nguồn vốn... Yếu tố này chuẩn y giải quyết hạn nhạo báng của lối dạy và học Toán hiện thời, nặng về truyền thụ ứng thí, khiến môn học nặng năn nỉ, tạo phổ quát áp lực cho sinh viên.

Tính hiện đại của chương trình môn Toán sẽ giúp học sinh vn sau thời kỳ giáo dục nhiều có thể hội nhập quốc tế, nhập cuộc được vào hoạt động mua bán công tích toàn cầu. Chúng ta muốn đưa tổ quốc đi lên, muốn xây đắp tổ quốc khởi nghiệp thì phải có những con người sáng tạo và do đó giáo dục Toán học phổ thông cần khơi gợi sự sáng tạo ấy ở mỗi sinh viên.

Tuy nhiên, chúng tôi cũng muốn để ý thêm rằng, nội dung môn Toán thường mang tính trừu tượng, tổng thể. Cho nên, để nắm bắt và học được Toán, chương trình Toán ở trường đa dạng cần bảo đảm sự phẳng phiu giữa "học" và "ứng dụng" tri thức vào khắc phục yếu tố cụ thể.

Chương trình môn Toán mới sẽ thừa hưởng và phát huy lợi thế của chương trình hiện hành, có sự phân hóa để phục vụ nhu cầu của sinh viên; quán triệt ý thức "Toán học cho dân chúng", khách hàng nào cũng được học Toán nhưng mỗi người có thể học theo phương pháp thích hợp với thị hiếu và năng lực. Dường như đó, chương trình có tính thành lập để thi hành chủ trương "một chương trình phổ quát bộ sách giáo khoa", bỏ ra môi trường thông minh cho tác giả sách và thầy giáo dạy học. 

Do là một phần trong chương trình giáo dục đa dạng toàn thể nên chương trình môn Toán mới tuân hành rất nhiều yên cầu về phẩm chất, năng lực của sinh viên, tiêu chí, yêu cầu cần đạt, chính sách giáo dục, bình chọn giáo dục… Việc xây dựng một phương pháp tổng thể như thế sẽ giúp chương trình môn Toán và các môn học khác có tính thống nhất, chặt chẽ, giảm thiểu được hiện tượng quá chuyên chở cho sinh viên khi phải học đồng thời đa dạng môn.

- Vậy những thay đổi cơ bản trong chương trình môn Toán mới là gì?

- Về cấu trúc, chương trình môn Toán mới hợp nhất từ lớp 1 đến 12, quay quanh và tích hợp ba mạch kiến thức: Số và Đại số; Hình học và Đo lường; Báo cáo và Xác suất.

Lần trước tiên chương trình bỏ ra thời gian thích đáng để công ty các hoạt động hưởng thụ toán học cho sinh viên ở từng lớp, giúp các em vận dụng kiến thức, kỹ năng, thái độ đã được tích lũy từ giáo dục toán học và kinh nghiệm của bản thân vào giải quyết vài điều thực tiễn. Qua đó, sinh viên được phát triển năng lực tổ chức và quản lý hoạt động, năng lực tự kiếm được thức và tích cực hóa bản thân; giúp các em bước đầu xác định được năng lực, sở trường nhằm định hướng và lựa chọn nghề nghiệp. Đây cũng là cách tạo dựng một vài năng lực cơ bản cho người công trạng tương lai và người công dân có nghĩa vụ.

Ví dụ, khi học về thống kê sinh viên lớp 6 có thể thu thập nhiệt độ địa phương tại mốc thời điểm nhất mực trong một tuần lễ; tính trung bình cộng của nhiệt độ, từ đó đưa ra nhận xét về biến đổi thời tiết. Như vậy, học sinh vừa được học về Toán, vừa nắm được tri thức Địa lý và có tinh thần khắc phục nhân tố thực tiễn. Chuẩn y tiết học, ta có thể dạy về biến đổi khí hậu, để các em có ý thức hơn trong việc bảo vệ không gian sống. Một tiết học môn Toán đã thực hiện đa mục đích, vấn đề  trước nay ít làm cho được.

Chương trình môn Toán mới sẽ không có các dạng bài tập lắt léo. Ảnh minh họa: Quỳnh È.

Tinh thần tầm thường của chương trình môn Toán mới là giảm nhẹ yêu cầu về giải bài tập, kiên quyết không đưa tham gia các dạng bài tập mẹo, lắt léo. Những bài tập như thế (về căn bản) chỉ để phục vụ việc thi cử chứ không giúp xuất hiện và phát hành năng lực cho người học. Đây cũng là một trong những duyên do dẫn tới tình trạng dạy thêm học thêm tràn lan hiện nay và giận dữ của dư luận thị trấn hội về việc con em học toán cực kì nặng nhọc mà không nhân thức để làm gì.

Chương trình môn Toán mới yên cầu thầy giáo phải đổi mới vẻ ngoài giáo dục. Mục tiêu, nội dung chương trình được xây đắp theo hướng phát hành phẩm chất và năng lực, bởi vậy cách thức dạy học cũng phải đổi mới cho thích hợp: phải đi từ chi tiết tới trừu tượng, trong khoảng dễ đến khó khăn. 

Các thầy giáo phải quán triệt tinh thần "lấy người học làm trọng tâm", phát huy tính hăng hái, chủ động của sinh viên và xem xét ý định, năng lực nhận thức, chế độ học tập của từng tư nhân. Yêu cầu mới khiến cho người thầy cần đơn vị thời kỳ dạy học theo hướng kiến tạo, trong đó học sinh được nhập cuộc tậu tòi, phát hiện, suy luận giải quyết điều; linh hoạt trong việc Áp dụng phép tắc, kỹ thuật dạy học hăng hái…

- Vận dụng Toán học sẽ được giảng dạy như thế nào trong chương trình mới khi môn Toán hiện giờ bị phổ thông người nghĩ rằng học xong xuôi không biết để làm gì?

- Những mạch tri thức gắn liền với cuộc sống rất chú trọng trong chương trình môn Toán mới. Chi tiết, chúng tôi bỏ ra 21% tổng thời lượng chương trình môn Toán của cả 12 năm cho nội dung về ứng dụng Toán học. Trong đó, 12% tổng thời lượng bỏ ra cho Con số và Phần trăm và sẽ được dạy xuyên suốt từ lớp 2 đến lớp 12. Các giờ thực hành và hoạt động hưởng thụ môn Toán chiếm hữu 9%, có trong tất cả lớp, cấp học.

Tính vận dụng được chúng tôi yên cầu trong đòi hỏi cần đạt của từng chủ đề. Chả hạn khi học sinh học về quy mô hình chữ nhật, thầy giáo phải giúp các em biết vận dụng kiến thức đó sẽ khắc phục những khó khăn của thực tiễn cuộc sống bao quanh bản thân mình. Chuyên đề học tập trưng bày cho học sinh lớp 11 về đồ họa, vẽ kỹ thuật, giúp các em đọc được những bạn dạng vẽ căn bản.

Ở lớp 12, chương trình kiến tạo chuyên đề Áp dụng Toán học trong các yếu tố can dự tới tài chính, giúp học sinh nhân thức Áp dụng tri thức toán học trong giải quyết một số điều về đầu tư hay lợi nhuận suất và mượn nợ của đơn vị nguồn vốn vay...

Tóm lại, với thời lượng lớn dành cho nội dung Áp dụng Toán học, tôi tự tín học sinh sẽ rất thích thú với môn Toán vì thấy gần gụi với cuộc sống.

- Với những thay đổi của chương trình môn Toán mới, ông đánh giá thế nào về kỹ năng phục vụ của nhóm thầy giáo hiện thời?

- Nhìn tổng thể, nội dung chương trình môn Toán mới đã tinh giảm hơn hẳn so với trước đây. Dĩ nhiên, ở một số nội dung chi tiết của mỗi khối lớp sẽ có sự thay đổi. Chẳng hạn sinh viên tiểu học sắp đến được học Con số từ lớp 2, đây là yếu tố không có trong chương trình hiện hành. Kiến thức về Thống kê này được giảng dạy rất bài bản trong chương trình tập huấn giáo viên Toán ở các trường Sư phạm trong hơn 20 năm qua. Bởi vậy, tôi tin rằng thầy cô giáo trẻ hoàn toàn đáp ứng được đòi hỏi thay đổi về mặt tri thức. Phần khó khăn hơn có lẽ thuộc về khối thầy giáo lớn tuổi, nhất là bậc tiểu học. Bộ Giáo dục và Huấn luyện đã có ý tưởnrg chi tiết trong việc tập huấn, bồi dưỡng và đào tạo lại lực lượng thầy giáo.

Tôi hiểu rất rõ rằng nhân tố quyết định sự chiến thắng của chương trình môn Toán mới chính là đội ngũ thầy giáo dạy Toán, những người đồng nghiệp của chúng tôi trên khắp mọi miền của nước nhà. Tôi mong rằng, mỗi thầy cô sẽ thấy việc đổi mới là nhu cầu tự thân của bản thân, là nghĩa vụ với nước nhà, với các thế hệ học sinh của chúng ta.

Chương trình giáo dục phổ biến toàn bộ được chia thành hai giai đoạn là giáo dục căn bản (từ lớp 1 tới lớp 9) và giáo dục xác định phương hướng nghề nghiệp (từ lớp 10 tới lớp 12). Có hai loại môn học buộc phải và tự chọn ở phần nhiều các đơn vị quản lý. Thời lượng phổ quát môn học và tổng thời lượng học trong năm của chương trình mới, giảm so với chương trình hiện hành. Chương trình mới tuân thủ nguyên tắc “một chương trình phổ biến bộ sách giáo khoa”. Thời hạn ứng dụng chương trình, sách giáo khoa mới theo cách thức cuốn chiếu được thi hành chậm trễ nhất từ năm học 2020-2021 đối với cấp tiểu học, từ năm học 2021-2022 đối với cấp THCS và từ niên học 2022-2023 đối với cấp THPT.

Xem tại: tin tong hop